​​​​​​









បញ្ជីរាយនាមគ្រូបង្រៀនថ្នាក់ពុទ្ធិកមធ្យុមសិក្សាបឋមភូមិឆ្នាំទី១​ ២០១១-២០១២

វត្តជយសត្ថារតនឧត្តមចេកជ្រំ ឃុំកីមហ្វា និគមផ្នោដាច់  ខេត្តត្រាវិញ

ល.រ	គោត្តនាម+បកតិនាម	ឆ្នាំកំណើត	ភូមិ វត្ត	ឃុំ	វ.ធ ខ្មែរ+វ.ណ	ជំនាំញមុខវិញ្ញាសា
១	ថាច់​ សង	១៩,,	ចេកជ្រំ	កីមហ្វា
២	ថាច់ ផលា	១៩៨៣	ចេកជ្រំ	កីមហ្វា	វិជ្ជាស្ថាន+១២	វេយ្យាករណ៍ខ្មែរ+ សរសេរតាមអាន អង់លេ+សាសនា
៣	សឺន ថាយ	បា.ទី២+៣			បា.ទី២+៣	ពុទ្ធប្បវត្តិ
៥	គាង វង្ស	១៩៦៤	ចេកជ្រំ	កីមហ្វា	គរុ.ទី៣+៩	តែងសេចក្តី
៦	សឺន ផាក មិន	១៩៧៣	ផ្នោព្រាម	កីមហ្វា	គរុទី៣+៩	ចំណោទ
៧
៨	ថាច់ អៀង	១៩៦៣	ផ្នោព្រាម	កីមហ្វា	បា.ទី៣+៩	បែបបាលី+វេយ្យាករណ៍បាលី
៩	គឹម សាន សិន	១៩៧៣	ចេកជ្រំ	កីមហ្វា	គរុ.ទី៣+១០	វ.ណប្រែខ្មែរ
១០	ថាច់ ច័ន្ទ រ៉ីយ៍	១៩៦៨	រាជមល្ល	កីមហ្វា	គរុ.ទី៣+៩	វិន័យ

    ធ្វើនៅវត្តចេកជ្រំថ្ងៃទី ២៧ ឧសភា ២០១១

​   ហត្ថលេខា

ព្រះឧបជ្ឈាយ៍

                       

                                                                    ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ភិក្ខុៈ កល្យាណធរោ ថាច់ សង

ព្រះពុទ្ធសាសនា (Buddhism)

ព្រះពុទ្ធសាសនា ប្រៀនប្រដៅឲ្យជឿហេតុនិងផល គឺឲ្យជឿនូវកម្មល្អនិងកម្មអាក្រក់ បើបុគ្គលណាធ្វើនូវកម្មល្អនឹងទទូលផលល្អ  បើបុគ្គលណាធ្វើនូវកម្មអាក្រក់នឹង
ទទូលផលអាក្រក់ ប៉ុន្តែកម្មតិចហើយនឹងច្រើនតែប៉ុណ្ណោះ ពីព្រោះថាសត្វលោកមិនអាច់គេចផុតអំពីអំណាច់នៃកម្មដែលខ្លួនបានធ្វើទុកហើយនោះ។​ ដូចជាសុភាសិតថា កម្មុនា វត្តតី លោកោ។ សត្វលោកតែងប្រព្រឹត្តទៅតាមកម្ម។ គឺប្រព្រឹត្តតាមអំណាច់នៃកម្មដែលខ្លួនបានធ្វើ អ្វីទាំងអស់ក្នុងលោកនេះសុទ្ធសឹងប្រកបដោយហេតុនិងផល សមដូចជាគាថាដែល
ព្រះអស្សជិត្ថេរ សមែ្ដងថា៖

យេ ធម្មា ហេតុប្បភវា តេសំ ហេតុំ តថាគតោ តេសពា្ច យោ និរោធោច ឯវំ​ វាទី មហាសមណោ។

ព្រះតថាគត ទ្រង់ត្រាស់សំដែង នូវធម៌ទាំងឡាយ​ដែលជាធម៌មានហេតុជាដែនកើតមុន ទ្រង់ត្រាស់សំដែងនូវសេចក្ដីរលត់ នឹងឧបាយរំលត់នូវធម៌ទាំងឡាយនោះ
ព្រះមហាសមណៈ ទ្រង់មានប្រក្រតីពោលយ៉ាងនេះ។

ពុទ្ធសាសនាប្រដៅឲ្យជឿនូវកម្មនិងផលរបស់កម្ម​ គឺថាកម្មល្អនឹងឲ្យផលល្អ កម្មអាក្រក់នឹងឲ្យផលអាក្រក់។ ដូចជាសេចក្ដីមានក្រ ល្អអាក្រក់ សុខទុក្ខ
 ជាដើម សេ្រចហើយមកអំពីអំពើរបស់ខ្លួន ដែលបានធ្វើទុកហើយក្នុងអតីតជាតិ ឬក្នុងជាតិជាបច្ចុប្បន្ន ឥតមានអ្វីជួយឲ្យកន្លងផុតចាកកម្មនឹងផល
នៃកម្មទៅបានឡើយ។

ដូចជាព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សំដែងនូវព្រះគាថាទុកក្នុងទសធម្មសូត្រថាៈ​

កោម្ហិ កម្មទាយាទោ កម្មយោនិ កម្មពន្ធុ កម្មប្បដិសរណោ យំ កម្មំ
 ករិស្សាមិ កល្យាណំ វា​ បាបកំ វា​ តស្ស ទាយាទោ ភវិស្សាមិ។

អាត្មាអញមានកម្មជារបស់ខ្លួន មានកម្មជាទ្រព្យមរតក៌ មានកម្មជាកំណើត
 មានកម្មជាផៅពង្ស ជាញ្ញាតិសន្ដាន មានកម្មជាទីពឹងអាស្រ័យ អាត្មាអញ
នឹងធ្វើនូវអំពើណា ទោះជាអំពើល្អក្ដី អាក្រក់ក្ដី នឹងបានជាអ្នកទទូលយកផលកម្មនោះបា្រកដពុំខាន។

ហើយ​ន័យមួយទៀតដែលថា បរិសុទ្ធឬមិនបរិសុទ្ធមានចំពោះខ្លួន នៅក្នុងលោកនេះគ្មាននណាធ្វើឲ្យយើងបរិសុទ្ធបានឡើយ មានតែខ្លួន
យើងទេ ដែលធ្វើឲ្យខ្លួនយើងបរិសុទ្ធបាន។ បើនិយាយឲ្យង៉ាយស្ដាប់ជា
ពាក្យសាមញ្ញធម្មតា ឧបមាដូចជា យើងអត់បាយ ហើយយើងឃ្លាននូវបាយ គ្មានបុគ្គលណាមួយអាច់ញាំបាយ បំបាត់ការស្រេកឃ្លានរបស់យើងបានទេ
​ មានតែខ្លួនយើងទេ ដែលអាច់ញាំបំបាត់នូវការស្រេកឃ្លានបាន យ៉ាងណាមៃងអំពើល្អនឹងអំពើអាក្រក់ គឺយើងធ្វើដោយខ្លួនយើងតែប៉ុណ្ណោះ គ្មានបុគ្គលណាអាច់ធ្វើឲ្យ​យើងបានឡើយ។​ សមដូចព្រះគាថាក្នុងធម្មបទថាៈ

អត្តនាវ កតំ បាបំ អត្តនា សំកិលិស្សតិ​ អត្តនា​ អកតំបាបំ អត្តនាវ
វិសុជ្ឈ​តិ សុទ្ធិ អសុទ្ធិ បច្ចត្តំ នាញ្ញោ អញ្ញំ វិសោធយេ។

អំពើអាក្រក់ដែលខ្លួនឯងធ្វើហើយ នឹងសៅហ្មងចំពោះខ្លួនឯង អំពើ
អាក្រក់ដែលខ្លួនមិនបានធ្វើទេ នឹងបរិសុទ្ធ​ចំពោះខ្លួន សេចក្ដីបរិសុទ្ធ
​មិនបរិសុទ្ធ​ស្រេចលើខ្លួន បុគ្គលដទៃនឹងធ្វើឲ្យ​បុគ្គលដទៃបរិសុទ្ធ​ដូចម្ដេចបាន។

ដូចជាពាក្យ​ថា “ធម៌នឹងអធម៌” គឺឲ្យ​ផលមិនដូចគ្នា ធម៌នាំទៅកាន់សុគតិភព
 មានទេវតាជាដើម ហើយអធម៌នាំទៅកាន់ទុគតិភព មានតិរច្ឆាន នរក ប្រេតជាដើម។
ឱវាទបាតិមោក្ខ​

ឱវាទបាតិមោក្ខ​នេះគឺជាពុទ្ធោវាទ នៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធគ្រប់ៗព្រះអង្គ ដែលទ្រង់លើកឡើងប្រកាសសំដែងដូចៗគ្នាមាន៣យ៉ាងគឺៈ

១ សព្វបាបស្ស​ អករណំ =កិរិយាមិនធ្វើនូវបាបទាំងពូង។

២ កុសលស្សូបសម្ប​ទា =ការញុំាងកុសលឲ្យ​ដល់ព្រម គឺខំធ្វើនូវអំពើល្អ​គ្រប់យ៉ាង។

៣ សចិត្ត​​បរិយោទបនំ =កិរិយាញុំាងចិត្ត​របស់ខ្លួនឲ្យ​ផូរផង់ គឺត្រូវដូសខាត់ចិត្ត​
 របស់ខ្លួនឲ្យ​បរិសុទ្ធ។

ឯតំ ពុទ្ធានសាសនំ ពាក្យ​ទាំង៣យ៉ាងនេះគឺជាពាក្យប្រៀនប្រដៅ
នៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទាំងឡាយគ្រប់ៗព្រះអង្គ​​។

ពុទ្ធោវាទទាំង៣យ៉ាងនេះ ចាត់ចូលទៅក្នុងព្រះត្រៃបិដកទាំង៣ប្រការ
ត្រង់ពាក្យថាៈ “កិរិយាមិនធ្វើនូវបាបទាំងពូង” ចាត់ចូលទៅក្នុងវិនយបិដក,
 ពាក្យថាៈ “ការញុំាងកុសលធម៌ឲ្យដល់ព្រម” នេះចាត់ចូលទៅក្នុងសុត្តន្ត​​បិដក,
ពាក្យថាៈ “ការធ្វើចិត្តរបស់ខ្លួនឲ្យផូរផង់” ចាត់ចូលក្នុងអភិធម្មបិដក។

ព្រះពុទ្ធ​សាសនា បើសំដែងអំពីផលប្រយោជន៍ អំពីគុណបំណាច់ឬកម្រៃរង្វាន់
 នៃការប្រតិបត្តិ ដែលពុទ្ធសាសនិកជនត្រូវបាន ព្រះអង្គ​ទ្រង់សំដែង
 ចែកចេញជា៣យ៉ាងគឺៈ

១ ទិដ្ឋធម្មិកត្ថៈ ប្រយោជន៍ក្នុងបច្ចុប្បន្ន។

២ សម្បរាយិកត្ថៈ ប្រយោជន៍ក្នុងលោកខាងមុខ។

៣ បរមត្ថៈ ប្រយោជន៍ដ៏ឧត្តមគឺព្រះនិព្វាន។

ប្រយោជន៍ដែលឲ្យផលនៅក្នុងបច្ចុប្បន្ន គឺក្នុងជាតិដែលខ្លួនកំពុងរស់នៅ
ឬកំពុងកសាង ហៅថាប្រយោជន៍បច្ចុប្បន្នមាន​ ៤យ៉ាងគឺ៖

១ ឧដ្ឋានសមប្បទា ការដល់ព្រមដោយការខ្នះខ្នែង គឺការខំប្រឹងប្រែងរក
ទ្រព្យសម្បត្តិ ឲ្យបានមកប្រកបដោយធម៌ មានការវៀរចាកជំនួញ​ ៥ប្រការជាដើម។

២ អារក្ខសម្បទា ការដល់ព្រមដោយការរក្សា គឺការចេះរក្សាទ្រព្យសម្បត្តិដែល បានមកហើយឲ្យគង់វង្សនៅ មិនឲ្យវិនាសទៅដោយការលេងល្បែងផ្សេងៗ
 មានល្បែងស្រី, ស្រា, ជាដើម។

៣ កល្យាណមិត្តតា ភាពនៃបុគ្គលមានមិត្តល្អ គឺវៀរចាកបាបមិត្ត ហើយសេពគប់ រាប់រកតែកល្យាណមិត្ត។

៤ សមជីវិតា ភាពនៃបុគ្គលអ្នកចិញ្ចឹមជីវិតសាមញ្ញ គឺចិញ្ចឹមជីវិតតាមសមគួរ ដល់កំឡាំងធនធានរបស់ខ្លួន មិនចាយវាយខ្ជះខ្ជាយឥតប្រយោជន៍។

ប្រយោជន៍ដែលឲ្យផលក្នុងជាតិចាងមុខ អំពីជាតិដែលខ្លួនកំពុង​កសាង ហៅថា ប្រយោជន៍ក្នុងលោកខាងមុខ មាន ៤យ៉ាងគឺ៖

១ សទ្ធាសម្បទា ការដល់ព្រមដោយសទ្ធា(ដោយជឿ)។

២ សីលសម្បទា ការដល់ព្រមដោយការរក្សាសីល គឺត្រូវរក្សានិច្ចសីល
ឧបោសថសីល អតិរេកសីល ចតុប្បារីសុទ្ធិសីល តាមនាទីរបស់ខ្លួន។

៣ ចាគសម្បទា ការដល់ព្រមដោយការឲ្យទាន គឺចេះចែករំលែកធនធាន ដែលខ្លួនរកបានមកដោយធម៌ ដល់សមណៈព្រាហ្មណ៍យាចកអ្នកកំសត់ទុគត៌
 កំព្រីកំព្រា អនាថា តាមសមគួរឈ្មោះថាជាគ្រឿងចែករំលែកសេចក្ដីសុខដល់
 អ្នកដទៃ។

៤ បញ្ញាសម្បទា ការដល់ព្រមដោយបញ្ញា គឺប្រកបដោយសេចក្ដីយល់ឃើញ
 ជាសម្មាទិដ្ឋិ មានការយល់ឃើញថាធ្វើបុណ្យបានបុណ្យ ធ្វើបាបបានបាប ជាដើម។

និព្វាន ប្រែថា ទីរំលត់ទុក្ខ បានជាចាត់ដូច្នេះ ព្រោះព្រះនិព្វានជាឈ្មោះ នៃសេចក្ដី
សុខពិត មិនប្រែប្រូល ដែលត្រូវបានក្នុងអវសានជាតិ គឺជាតិចុង​ក្រោយ​។

ជាតិជាបព្វជិតចិញ្ចិមជីវិត ដោយបិណ្ឌបាត

១)​ឧត្តិដ្ឋេ ទប្បមជ្ជេយ្យ ធម្មំ សុចរិតំ ចរេ ធម្មចារី សុខំ សេតិ អសឹ្ម
លោកេ បរម្ហិ ច។

បព្វជិត មិនគួរប្រមាទក្នុងបិណ្ឌបាតដែលខ្លួនត្រូវក្រោកឡើង ឈរចាំ
ទទូលឡើយ បុគ្គលគួរប្រព្រឹត្តធម៌ឲ្យសុចរិត អ្នកដែលប្រព្រឹត្តធម៌ជាប្រក្រតី រមៃងបនៅជាសុខក្នុងលោកនេះផង ក្នុងលោកខាងមុខផង។ ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅនិគ្រោធារាម ទ្រង់បា្ររព្ធព្រះបាទសិរីសុទ្ឋោទន:ដែលទាស់ព្រះទ័យនឹងព្រះអង្គទ្រង់យាងបិណ្ឌបាត។

បព្វជិត មិនគួរប្រមាទក្នុងបិណ្ឌបាតដែលខ្លួនត្រូវក្រោកឡើង ឈរចាំទទូលឡើយ។
បព្វជិត កាលបើធើ្វឲ្យទំនៀមរបស់អ្នកត្រាច់ បិណ្ឌបាតជាប្រក្រតីមានការសាបសូន្យហើយសែ្វងរកភោជនប្រណិតឈ្មោះថាមាន
សេចក្ដីប្រមាទក្នុងដុំបាយដែលខ្លូនត្រូវក្រោកឡើង ឈរចាំទទូល។ ម្យ៉ាងទៀត បព្វជិតគប្បីពិចារណាថា អាត្មាអញមិនមែនជាបិតាមិនមែនជាញាតិរបស់គេទេ​ ប៉នែ្តគេបានប្រគេននូវរបស់ប្រណិតដល់អាត្មាអញព្រោះគេត្រូវការបុណ្យច្រើនដូច្នេះ
អាត្មាអញត្រូវមាន សីលបរិសុទ្ឋនិងមិនត្រូវមាននូវសេចក្ដីប្រមាទឡើយ។

២) ធម្មបីតិ សុខំ សេតិ វិប្បសន្នេន ចេតសា អរិយប្បវេទិតេ ធម្មេ សទា រមតិ បណ្ឌិតោ។

បុគ្គលដែលមាននូវធម្មបីតិ មានចិត្តថ្លាស្អាត រមៃងនៅជាសុខ បណ្ឌិតរមៃងត្រេកអរ
នៅក្នុងព្រះធម៌ ដែលព្រះអរិយេជាម្ចាស់ឲានប្រកាសហើយសព្វៗកាល។ ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតវនារាមទ្រង់បា្ររព្ឋព្រះមហាកប្បិនត្ថេរដែល
ឧទានថាសុខហ្ន! សុខហ្ន!

៣) អត្តា ហិ អត្តនោ នាថោ កោ ហិ នាថោ បរោ សិយា អត្តនា ហិ
សុទនេ្ដន នាថំ លភតិ ទុល្លភំ។

ខ្លូនហឹ្នងហើយជាទីពឹងរបស់ខ្លូន បុគ្គលដទៃជាទីពឹងដូចមេ្ដចបាន ព្រោះបុគ្គលដែលអប់រំខ្លូនបានល្អហើយ រមៃងបាននូវទីពឹង ដែលគេបាន
ដោយកម្រ។ នេះព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតវនារាម ទ្រង់បា្ររព្ឋមាតា
ព្រះកុមារកស្សប:ដែលប្រសូតបុត្រក្នុងភាពនៃខ្លូនជាភិក្ខុនី។

៤) បេមតោ ជាយតេ សោកោ បេមតោ ជាយតេ ភយំ បេមតោ
 វិប្បមុត្តស្ស នត្ថិ សោកោ កុតោ ភយំ។

សេចក្ដីសោកសៅ កើតមកអំពីសេចក្ដីស្រឡាញ់ ភ័យកើតមកអំពីសេចក្ដីស្រឡាញ់សេចក្ដីសោកសៅ រមៃងមិនមានដល់
បុគ្គលដែលរូចផុត ហើយអំពីសេចក្ដីស្រឡាញ់ភ័យនឹងមានមកពីណាបាន។ នេះព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតវនារាម ទ្រង់បា្ររព្ឋឧបាសិកា​ វិសាខាដែលយំសោកព្រោះការស្លាប់របស់ចៅស្រីឈោ្មះសុទត្តី។

៥) យថាបំ រហទោ គម្ភីរោ វិប្បសន្នោ អនាវិលោ ឯវំ ធម្មានិ សុត្វាន
 វិប្បសីទន្តិ បណ្ឌិតោ។

អន្លង់ទឹកជ្រោដែលថ្លាស្អាតល្អ មិនមានកករល្អក់ យ៉ាងណា បណ្ឌិតទាំងឡាយបានស្តាប់នូវព្រះធម៌ហើយ រមៃងមានចិត្តថ្លាស្អាត (បា្រសចាកឧបក្កិលេសជាគ្រឿងសៅហ្មង)ក៏យ៉ាងដូច្នោះដែរ។ ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតនារាម ទ្រង់បា្ររព្ឋមាតានាងកាណាដែលធ្វើនំឲ្យកូនស្រីយកទៅជួនប្ដី។

៦) មធុវា មញ្ញតី ពាលោ យាវ បាបំ ន បច្ចតិ យទា ច បច្ចតី បាបំ
អថ ទុក្ខំ និគច្ឆតិ។

ដរាបណា បាបមិនទាន់ហុចផលឲ្យដរាបនោះ បុគ្គលពាលសម្គាល់ថា បាបមានរសជាតិផ្អែមដូចជាទឹកឃ្មុំ ដល់ពេលណាបាបឲ្យផល ទើបពេល
នោះ បុគ្គលពាលបានចូលដល់នូវសេចក្ដីទុក្ខ(ដែលលំបាកទ្រាំជាទីបំផុត)។ ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតនារាម ទ្រង់បា្ររព្ឋឧប្បលវណ្ណាថេរីដែលត្រូវនន្ទមាណពបប្រទូសរ៉ាយ។

៧) យថាបិ រុចិរំ វណ្ណវន្តំ សគន្ធកំ ឯវំ សុភាសិតា វាចា សផលា
ហោតិ សុកុព្វតោ។

បុប្ផជាតិដែលមានពណ៌ស្រស់ល្អ ព្រមទាំងមានក្លិនក្រអូបឈ្ងុយឈ្ងប់ យ៉ាងាណាវាចាដែលជាសសុភាសិត ក៏យ៉ាងនោះដែរ គឺរមៃងមានផល ដល់អ្នកដែលបានធ្វើតាមដោយល្អ។ ព្រះអង្អទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅក្រុងសាវត្ថី ទ្រង់បា្ររព្ធឆត្តបាណិឧបាសកជាព្រះអនាគាមិបុគ្គល។

៨) មុហុត្តម្បិ ចេ វិញ្ញូ បណ្ឌិតំ បយិបាសតិ ខិប្បំ ធម្មំ វិជានាតិ ជិវ្ហា
សូបរសំ យថា។

បើញ្ញុជន ចូលទៅអង្គុយជិតបណ្ឌិត សូម្បីត្រឹមតែមួយភែ្លតក៏ដោយគេរមៃងបានដឹងច្បាស់នូវធម៌យ៉ាងឆាប់រហ័ស ប្រៀបដូចជាអណ្ដាតដឹងរសជាតិនៃសម្ល យ៉ាងដូច្នោះ ឯង។

ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតវនារាម ទ្រង់បា្ររព្ធបារថេយ្យកភិក្ខុ៣០អង្គដែលចាំវស្សាពាក់កណ្ដាលផ្លូវ។

៩) ចរន្តិ ពាលា ទុម្មេធា អមិត្តេវ អត្តនា ករោន្តា បាបកំ កម្មំ យំ
ហោតិ កដុកប្ផលំ។

ជនពាលទាំងឡាយ មានបា្រជ្ញាអន់អាប់ រមៃងមានខ្លួនបីដូចជាសត្រូវ
(នឹងខ្លួនឯង)ដើរសាងតែបាបកម្មដែលមានផលក្ដៅក្រហាយ (ឲ្យដល់ខ្លួនឯង)។ ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅវេឡុវនារាម ទ្រង់បា្ររព្ធសុប្បពុទ្ធកុដិ្ឋដែលត្រូវមេគោ
ជល់ស្លាប់ទៅព្រោះ បាបចាស់របស់ខ្លួន។

១០) យាវទេវ អនត្ថាយ ញត្តំ ពាលស្ស ជាយតិ ហន្ដិ ពាលស្ស
សុក្កំសំ មុទ្ធមស្ស វិបាតយំ។

ចំណេះវិជ្ជាកើតឡើងដល់ បុគ្គលពាលគ្រាន់តែដើម្បីសេចក្ដីវិនាសតែប៉ុណ្ណោះ
 ចំណេះវិជ្ជានោះ រមៃងញ្ញាំងក្បាល​ គឺបញ្ញារបស់គេឲ្យធ្លាក់ចុះកម្ចាត់កុសលធម៌របស់បុគ្គលពាលនោះឯង។ ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅវេឡុវនារាម ទ្រង់បា្ររព្ធសដ្ឋីកូដប្រេតដែលមានបាបកម្មព្រោះផ្ទាត់គ្រាប់ក្រូស
ធ្វើឃាតព្រះបច្ចេកពុទ្ធ។

១១) យោ សហស្សំ សហស្សេន សហ្គាមេ មានុសេ ជិនេ ឯកពា្ច
ជេយ្យមត្តានំស វេ សង្គាមជុត្តមោ។

បុគ្គលណា ដែលឈ្នះមនុស្ស១លាននាក់នៅក្នុងសមរភូមិ បុគ្គលនោះមិនឈ្មោះថាជាអ្នកឈ្នះដ៏ប្រសើរឡើយ ចំណែកឯបុគ្គលណាយកឈ្នះលើខ្លួនឯងតែម្នាក់បានបុគ្គលនោះជាអ្នកដែលឈ្នះ
ដ៏ប្រសើរបំផុត ក្នុងសមរភូមិ។ ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតវនារាម ទ្រង់បា្ររព្ធកុណ្ឌលកេសីថេរីដែលមុននឹងមកបួសបានយកចោរជាប្ដី។

១២) អភិត្ថរេថ កល្យាណេ បាបាចិត្តំ និវារយេ ទន្ធំ ហិ កតោ បុញ្ញំ
បាបស្មឹ រមតី មនោ។

បុគ្គលគួរប្រញាប់ប្រញាល់ធ្វើនូវអំពើល្អ គប្បីហាមបា្រមចិត្តឲ្យផុតពីបាបព្រោះថាបើបុគ្គលយឺតយ៉ាវក្នុង ការធ្វើបុណ្យចិត្តរមៃងត្រេកអរក្នុងបាប។ ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតវនារាម ទ្រង់បា្ររព្ធចូឡេកសាដកព្រាហ្មណ៍ដែលឈ្នះសេចក្ដីកំណាញ់ហើយស្រែកថា
ជិតំ មេៗ ! អញឈ្នះហើយៗ!។

មិនអាចការពារទុគ្គតិបានឡើយ

១៣) កាសាវកណ្ឋា ពហវោ បាបធម្មា អាញ្ញតា បាបា បាបេហិ កម្មេហិ
និរយន្ដេ ឧបបជ្ជរេ។ មនុស្សទាំងឡាយជាច្រើននាក់ដែលមានសំពត់
កាសាវ:ជាប់នឹងក តែជាអ្នកមានធម៌ដ៏លាមកមិនសង្រួម បុគ្គលលាមក
ទាំងអប្បាលនោះ រមៃងចូលទៅកើតក្នុងនរក ព្រោះអំពើដ៏លាមកទាំងឡាយ(ដែលគេបានហើយហ្នឹងឯង។

ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតវនារាម ទ្រង់បា្ររព្ធសត្វដែលត្រូវទុក្ខបៀតបៀនក្នុងនរកប្រេតព្រោះជាភិក្ខុទ្រុស្ដសីលក្នុងសាសនា ព្រះកស្សបទាពល។

ខំប្រឹងរើខ្លួនចាកទីស្មោកគ្រោក

១៤) អប្បមាទរតា ហោថ សចិត្តមនុរក្ខថ ទុគ្គា ឧទ្ធរថត្តានំ បទ្កេ
សន្នោវ កុពា្ជរោ។

អ្នកទាំងឡាយ ចូរត្រេកអរក្នុងសេចក្ដីមិនប្រមាទ ចូរតាមរក្យាចិត្តរបស់ខ្លួន
 ចូររើខ្លួនឡើងចាកភក់ គឺកិលេស ដូចជាដំរីដែលជាប់ភក់ ហើយខំប្រឹង
រើខ្លួនរួចបានដូច្នោះឯង។

ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតវនារាម ទ្រង់បា្ររព្ធដំរីបាវេរក:ដែលជាប់ផុង
ក្នុងរណ្ដៅភក់។

សេចក្ដីគោរពដល់បុគ្គលដែលគួរគោរព

១៥) សុខា មត្តេយ្យតា លោកេ អថោ បេត្តេយ្យតា សុខា សុខា សាមញ្ញតា
 លោកេអថោ ព្រហ្មញ្ញតា សុខា។
 ការប្រតិបត្តិល្អចំពោះមាតា នាំសេចក្ដីសុខមកឲ្យក្នុងលោក ម្ប៉ាងទៀត
 ការប្រតិបត្តិល្អចំពោះបិតា ក៏នាំសេចក្ដីសុខមកឲ្យ ការប្រតិបត្តិល្អចំពោះសមណ: នាំសេចក្ដីសុខមកឲ្យក្នុងលោក ម្ប៉ាងទៀត ការប្រតិបត្តិល្អ ចំពោះព្រាហ្មណ៍ (អ្នកមានបាបបន្សាត់ចោលហើយ ) ក៏នាំសេចក្ដីសុខមកឲ្យ។

ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅព្រះគន្ធកុដិនាព្រៃហិមពាន្ត ទ្រង់បា្ររព្ធមារាធិរាជដែលមកចូលមករកព្រះអង្គក្នុងរឿងមិនល្អ។

គុណធម៌ដែលនាំមកនូវសេចក្ដីសុខ ១៦) សុខំ យាវ ជរា សីលំ
សុខា សទ្ធាបតិដ្ឋិតា សុខោ បញ្ញាបដិលាភោ បាបានំ អករណំ សុខំ។

សីលនាំសេចក្ដីសុខមកឲ្យ ដរាបដល់ចាស់ជរា សទ្ធាដែលតម្កល់ខ្ជាប់ខ្ជួនហើយនាំសេចក្ដីសុខមកឲ្យ ការសម្រេចបាន
នូវបញ្ញា នាំសេចក្ដីសុខមកឲ្យ ការមិនធ្វើនូវបាបទាំងពួង នាំសេចក្ដីសុខមកឲ្យ។

ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅព្រះគន្ធកុដិនាព្រៃហិមពាន្ត ទ្រង់បា្ររព្ធ​មារាធិរាជដែលមកអារាធព្រះអង្គឲ្យគ្រប់ក្រងរាជសម្បត្តិប្រកបដោយធម៌។

សង្ខារធម៌ទាំងឡាយមិនទៀង ១៧) សព្វេ សង្ខារា អនិច្ចាតិ យទា
បញ្ញាយ បស្សតិ អថ និព្វិន្ទតិ ទក្ខេ ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា។
 នៅពេលណា បុគ្គលពិចារណាឃើញច្បាស់ដោយបញ្ញាថា សង្ខារធម៌ទាំងឡាយជារបស់មិនទៀងទាត់ នៅពេលនោះ គេរមៃង
នឿយណាយនឹងទុក្ខ នុះហើយគឺជាផ្លូវនៃសេចក្ដីបរិសុទ្ធ។

ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតវនារាម ទ្រង់បា្ររព្ធភិក្ខុ៥០០អង្គដទៃដែលមានឧបនិស្ស័យពិចារណាថាសង្ខារមិនទៀង។

សង្ខារធម៌ទាំងឡាយជាទុក្ខ ១៨) សព្វេ សង្ខារា ទុក្ខាតិ យទា
បញ្ញាយ បស្សតិ អថ និព្វិន្ទតិ ទក្ខេ ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា។
នៅពេលណា បុគ្គលពិចារណាឃើញច្បាស់ដោយបញ្ញាថា សង្ខារ
ធម៌ទាំងឡាយជាទុក្ខ នៅពេលនោះ គេរមៃងនឿយណាយនឹងទុក្ខ នុះហើយគឺជាផ្លូវនៃសេចក្ដីបរិសុទ្ធ។ ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតវនារាម
 ទ្រង់បា្ររព្ធភិក្ខុ៥០០អង្គដទៃដែលមានឧបនិស្ស័យពិចារណាថាសង្ខារជាទុក្ខ។

សង្ខារធម៌ទាំងឡាយជាអនត្តា សព្វេ ធម្មា អនត្តាតិ យទា បញ្ញាយ
 បស្សតិ អថ និព្វិន្ទតិ ទក្ខេ ឯស មគ្គោ វិសុទ្ធិយា។
នៅពេលណា បុគ្គលពិចារណាឃើញច្បាស់ដោយបញ្ញាថា ធម៌ទាំងឡាយ
ជាអនត្តា នៅពេលនោះ គេរមៃងនឿយណាយនឹងទុក្ខ នុះហើយគឺជា
ផ្លូវនៃសេចក្ដីបរិសុទ្ធ។ ព្រះអង្គទ្រង់គង់ប្រថាប់នៅជេតវនារាម
 ទ្រង់បា្ររព្ធភិក្ខុ៥០០អង្គដទៃដែលមានឧបនិស្ស័យពិចារណាថាធម៌
ទាំងឡាយជាអនត្តា។